Płatności bezpośrednie

Kredyty   I   Ubezpieczenia   I   Płatności bezpośrednie   I   Kalkulacje rolnicze   I   VAT   I   Nowości prawne

Ogólne zasady przyznawania płatności oraz terminy składania wniosku i zmian do wniosku o przyznanie płatności w 2010 roku

Od roku 2010 rolnicy ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich, pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich oraz innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (PROW 2004-2006) oraz płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013), będą mogli ubiegać się o te płatności na jednym, wspólnym formularzu wniosku.
Rolnik, który w 2009 roku złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, otrzymuje z ARiMR spersonalizowany wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 wraz z materiałem graficznym i kartą informacyjną, w której zawarte są między innymi dane o powierzchniach kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych i powierzchni trwałych użytków zielonych oraz informacje dotyczące przyznanej płatności zwierzęcej.
W tym roku na jednym formularzu wniosku rolnicy mogą wnioskować o przyznanie dziesięciu rodzajów płatności:
1. jednolitą płatność obszarową (JPO),
2. uzupełniające płatności obszarowe (UPO), w tym:
• płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych,
• płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej),
• płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu, niezwiązanej z produkcją,
3. płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (specjalna płatność obszarowa),
4. oddzielnej płatności z tytułu owoców i warzyw (płatność do pomidorów),
5. przejściowe płatności z tytułu owoców miękkich (OM),
6. płatność cukrową,
7. płatności do krów i owiec (wsparcie specjalne),
8. przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (PROW na lata 2004-2006),
9. płatności rolnośrodowiskowe (PROW na lata 2007-2013),
10. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).
We wniosku o przyznanie płatności rolnik zobowiązany jest zadeklarować wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności do tych gruntów.
W przypadku, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego (np. właściciel) i posiadania zależnego (np. dzierżawca), płatności przysługują posiadaczowi zależnemu (dzierżawcy).
W przypadku, gdy działka rolna jest przedmiotem współposiadania, płatności przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili pisemną zgodę, którą należy dołączyć do wniosku o przyznanie płatności.
Wprowadzenie jednego formularza wniosku dla 10 różnych rodzajów płatności sprawi, że rolnik nie będzie musiał wielokrotnie podawać tych samych danych. Otóż rolnicy ubiegający się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, którzy do 2009 roku składali cały dodatkowy wniosek o przyznanie takiej pomocy, od tego roku na wspólnym formularzu wystarczy, że uzupełnią w zakresie deklarowanych działek do płatności jedynie dodatkowe kolumny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych.  Dane szczegółowe dotyczące deklarowanych pakietów do płatności rolnośrodowiskowych będą podawane w załączniku do wniosku. Ponadto na jednym załączniku graficznym będzie  wrysowane położenia działek rolnych, deklarowanych zarówno do płatności bezpośrednich, ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych.
Ponadto od roku 2010 rolnicy, którzy spełniają warunki do otrzymania jednolitej płatności obszarowej, będą mogli ubiegać się o dwa nowe rodzaje wsparcia specjalnego. W Polsce zaplanowane zostało wprowadzenie:
• płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych;
• płatności do krów i owiec.
Specjalna płatność przysługuje rolnikom w całym kraju do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, położonych na działkach rolnych, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Na takie wsparcie w roku 2010 przeznaczona zostanie kwota  10,8 mln euro, przy założeniu, że do płatności tych zostanie zakwalifikowana powierzchnia ok. 180 tys. ha. Stawka płatności do hektara tych upraw wyniesie ok.  60 euro.
Rośliny motylkowate drobnonasienne i strączkowe, do powierzchni których rolnicy mogą ubiegać się o wsparcie specjalne to: koniczyna czerwona, koniczyna biała, koniczyna białoróżowa, koniczyna perska, koniczyna krwistoczerwona, koniczyny zwyczajna, esparceta siewna, lucerna siewna, lucerna mieszańcowa, bób, bobik, ciecierzyca, fasola zwykła, fasola wielokwiatowa, groch siewny, groch siewny cukrowy, soczewica jadalna, soja zwyczajna, łubin biały, łubin wąskolistny, łubin żółty, peluszka, seradela uprawna, wyka siewna. Nowa płatność nie przysługuje do tych działek, które w roku 2010 objęte są płatnościami z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt (PROW 2004-2006) lub płatnością rolnośrodowiskową (PROW 2007-2013).
Płatność do krów przysługuje rolnikom z pięciu województw: lubelskiego, małopolskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego, lub śląskiego. Rolnicy z tych regionów muszą złożyć wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i posiadać  na dzień 31 maja 2010 r. nie więcej niż 10 krów w wieku co najmniej 36 miesięcy. Płatności będą przyznawane tylko do zwierząt, które są  zarejestrowane w siedzibie stada położonej na terenie tych województw. Podkreślić należy, że wszystkie te zwierzęta muszą być odpowiednio oznakowane i zgłoszone do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt, który prowadzi Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na realizację tej płatność w roku 2010 zostanie przeznaczona kwota  28,5 mln euro. Przy założeniu, że do takiego wsparcia kwalifikować się będzie ok. 200 tys. krów, stawka płatności do jednej sztuki wyniesie ok. 142,5 euro.
Płatność do owiec przysługuje rolnikom z pięciu województw południowej Polski: podkarpackiego, małopolskiego, śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego. Rolnik ubiegający się o takie wsparcie, poza złożeniem wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, musi posiadać na dzień 31 maja 2010 r. co najmniej 10 samic z gatunku owca domowa w wieku co najmniej 18 miesięcy, zarejestrowanych w siedzibach stad położonych na terenie tych województw. Zwierzęta te muszą być zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich prowadzonego przez ARiMR (system IRZ) i odpowiednio oznakowane, zgodnie z obowiązującymi przepisami. W roku 2010 na takie wsparcie zostanie przeznaczona kwota  1,5 mln euro. Przy założeniu, że do tych płatności kwalifikować się będzie ok. 50 tys. owiec, stawka płatności do jednej sztuki wyniesie ok. 30 euro.
Od 2010 roku, w zasadach przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegają się polscy rolnicy, zaszły pewne zmiany. Jedna z nich polega na tym, że rolnikom prowadzącym uprawę zagajników drzew o krótkiej rotacji,  takich jak: brzoza, topola, robinia akacjowa, wierzba, przysługiwały będą jednolite płatności obszarowe. Muszą oni jednak pamiętać, aby zadeklarować we wnioskach o dopłaty bezpośrednie tak wykorzystywane grunty, jako odrębne działki rolne.
Druga ważna zmiana dotyczy krajowych uzupełniających płatności obszarowych (UPO). Będą one przysługiwały do powierzchni, na których nie jest prowadzona żadna uprawa, jeżeli grunty te będą utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Dotychczas do takich gruntów przysługiwała jedynie jednolita płatność obszarowa.
Na skutek uchylenia unijnych przepisów,  od 2010 roku nie będą przyznawane płatności do upraw roślin energetycznych, a w związku ze zniesieniem tych dopłat nie będzie  też przyznawana pomoc do rzepaku (była to pomoc de minimis).
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej, od 2010 r. nie będą przyznawane także krajowe płatności uzupełniające do powierzchni uprawy chmielu w danym roku związanej z produkcją. Pozostaną jedynie tzw. historyczne dopłaty do powierzchni upraw chmielu.
Wraz z wnioskiem rolnik zobowiązany jest złożyć wypełnione i podpisane załączniki graficzne oraz inne wymagane dokumenty, w zależności od rodzaju płatności, o jakie rolnik się ubiega w danym roku. Wykaz wymaganych dokumentów, jakie rolnik zobowiązany jest złożyć wraz z wnioskiem o przyznanie płatności zamieszczony jest na stronie internetowej ARiMR.
Jeżeli dane zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności uległy zmianom lub zdezaktualizowały się od czasu złożenia wniosku, rolnik powinien niezwłocznie poinformować o tym fakcie kierownika biura powiatowego ARiMR i dostosować wniosek do stanu faktycznego. Nie ma możliwości zmiany danych we wniosku, w przypadku, gdy rolnik zostanie poinformowany przez ARiMR o stwierdzonych nieprawidłowościach we wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie.
Jeżeli w wyniku działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności rolnik nie będzie mógł spełnić warunków do przyznania danej płatności, będzie on uprawniony do otrzymania płatności, pod warunkiem, że w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności, pisemnie poinformuje kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności lub wystąpieniu siły wyższej oraz obowiązkowo dołączy dowody potwierdzające ich wystąpienie.
Przypadki działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności obejmują:
• śmierć rolnika
• długookresową niezdolność rolnika do pracy
• poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa
• wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich
• epidemię dotykająca część lub cały inwentarz rolnika.
Dowodami potwierdzającymi działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności są:
1. protokół oszacowania szkód w uprawach rolnych, spowodowanych zwłaszcza klęską suszy, gradobiciem, nadmiernymi opadami atmosferycznymi, osuwiskami ziemi, wymarznięciem, powodzią, huraganem, pożarem lub plagą gryzoni, sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce powstania szkody na podstawie przepisów o szczegółowych kierunkach działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobach ich realizacji
2. pisemne oświadczenie rolnika o położeniu gospodarstwa rolnego na obszarze, na którym został wprowadzony stan klęski żywiołowej na podstawie przepisów o stanie klęski żywiołowej
3. decyzja właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa, wydana na podstawie przepisów o ochronie roślin, nakazująca zniszczenie roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów w przypadku wystąpienia lub podejrzenia wystąpienia organizmów kwarantannowych
4. decyzja właściwego organu nadzoru budowlanego, wydana na podstawie przepisów prawa budowlanego, określająca zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy budowlanej i zabezpieczenia budynku służącego gospodarce rolnej do czasu wykonania robót doprowadzających budynek do stanu właściwego
5. decyzja właściwego powiatowego lekarza weterynarii, wydana na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, nakazująca zabicie lub ubój zwierząt chorych lub zakażonych, podejrzanych o zakażenie lub o chorobę albo zwierząt z gatunków wrażliwych na daną chorobę zakaźną zwierząt
6. odpis postanowienia sądu o zastosowaniu albo przedłużeniu tymczasowego aresztowania
7. wezwanie sądu do odbycia kary pozbawienia wolności albo aresztu
8. odpis skrócony aktu zgonu rolnika
9. zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Rolnikowi, który nie poinformuje pisemnie kierownika biura powiatowego o wystąpieniu działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności i nie dołączy dowodów potwierdzających ich wystąpienie, kwota płatności zostanie obniżona z tytułu przedeklarowania powierzchni lub braku utrzymywania gruntów zgodnie z normami i wymogami, a w niektórych przypadkach może nawet nastąpić odmowa płatności i nałożenie sankcji wieloletnich.
Analogicznie jak w latach poprzednich, rolnicy będą mogli grupować uprawy, do których przysługuje ten sam rodzaj płatności. Podstawową grupę upraw stanowi powierzchnia kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej (JPO). Do powierzchni działki rolnej kwalifikującej się do płatności JPO rolnik będzie mógł wliczyć przylegające do siebie powierzchnie mniejsze niż 0,1 ha, np., oczka wodne do 100 m2, rowy o szerokości do 2m, ogródki przydomowe.
Następnie na działce rolnej zadeklarowanej do jednolitej płatności obszarowej, należy zadeklarować powierzchnię upraw, które kwalifikują się do przyznania uzupełniającej płatności, płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych lub przejściowych płatności do owoców miękkich.
Jako oddzielne działki rolne muszą być oznaczone we wniosku grunty, na których są uprawiane konopie włókniste, grunty, na których realizowane jest przedsięwzięcie rolno-środowiskowe i poprawy dobrostanu zwierząt, grunty stanowiące trwałe użytki zielone oraz zagajniki o krótkiej rotacji.
Rolnik ubiegający się o płatności zwierzęce nie deklaruje odrębnie powierzchni do płatności zwierzęcych. Płatność ta będzie ustalana na podstawie działek rolnych zadeklarowanych jako JPO,TUZ.
W przypadku ubiegania się o płatności do pomidorów rolnik zaznacza tylko we wniosku pole wskazujące, że ubiega się o taką płatność, bez podawania szczegółów.
We wniosku o przyznanie płatności do owoców miękkich, rolnik deklarując działki rolne, na których prowadzona jest uprawa owoców miękkich przeznaczonych do przetworzenia, zobowiązany jest do podania uprawianego gatunku owoców (maliny lub truskawki).
W 2010 roku będą obowiązywały następujące oznaczenie grup upraw:
1. Grupę upraw, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności oznacza się jako odrębną działkę rolną, w następujący sposób:
a. JPO – w przypadku ubiegania się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej,
b. UPO – w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych,
c. ST – w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności do uprawy roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych,
d. OM – w przypadku ubiegania się o przyznanie przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich.
2. Grupę upraw JPO, UPO, ST, do której rolnik ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych oznacza się jako odrębną działkę rolną.
3. Zwarty obszar gruntu, do którego rolnik ubiega się o przyznanie płatności:
a. na którym prowadzona jest uprawa konopi włóknistych (K),
b. stanowiący trwały użytek zielony (TUZ),
c. stanowiący zagajnik o krótkiej rotacji, obejmujący jednolitą gatunkowo uprawę (Z),
d. objęty uprawą jednej rośliny:
• na którym realizowane jest przedsięwzięcie rolno-środowiskowe i poprawy dobrostanu zwierząt (RS),
• w ramach grupy upraw RE lub OM
oznacza się jako odrębną działkę rolną podając oznaczenie grupy upraw (używając oznaczenia podanego w pkt 1), do której rolnik    ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych.
4. W przypadku realizowania przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, ubiegania się o przyznanie przejściowych płatności z tytułu owoców miękkich, poza oznaczeniem grupy upraw i nazwą obszaru, podaje się również nazwę rośliny uprawnej.
5. W przypadku, gdy rolnik deklaruje obszar, na którym prowadzona jest uprawa konopi włóknistych (K), wówczas musi podać odmianę zadeklarowanych konopi włóknistych np.: Białobrzeskie, Beniko lub Silesia.
Terminy składania wniosku i zmian do wniosku
Wnioski o przyznanie płatności na rok 2010, rolnicy mogą składać w biurach powiatowych ARiMR, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy oraz za pośrednictwem poczty, w terminie od dnia 15 marca do dnia 17 maja 2010 r.
Dopuszczalne jest złożenie wniosku w terminie 25 dni kalendarzowych po tym terminie, czyli do dnia 11 czerwca 2010 r., jednakże za każdy dzień roboczy opóźnienia należna rolnikowi płatność będzie pomniejszana o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia.
Zmiany do złożonego wniosku o przyznanie płatności (za wyjątkiem płatności cukrowej) rolnicy będą mogli składać do dnia 31 maja 2010 r..
Dopuszczalne jest również złożenie zmiany do wniosku do dnia 11 czerwca 2010 r., jednak zmiana ta spowoduje zmniejszenie o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia kwoty płatności odnoszącej się do powierzchni działek, dla których dokonano zmian lub powierzchni działek dodanych.
Jeżeli przed ww. terminami ARiMR poinformowała rolnika o stwierdzonych nieprawidłowościach we wniosku lub, jeśli powiadomiła rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, zmiany do wniosku nie będą uwzględnione w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku, których stwierdzono nieprawidłowości.

Więcej informacji można uzyskać na: www.arimr.gov.pl

 Informacja na podstawie: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa